Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, "Hep söylüyoruz. Bizim nihai hedefimiz Kıbrıs sorununun çözülmesidir" ifadelerini kullanarak, "Herhangi bir yapı kurulacaksa Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumların belli dönemlerle o yapıya başkanlık edebileceğinin güvence altına alınması lazım" dedi.
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, göreve gelmesinin ardından geçen 100 gün sonra "Cumhurbaşkanlığı’nda 100 Gün" başlıkla basın toplantısı düzenledi. Erhürman, cumhurbaşkanlığı görevindeki ilk 100 gününde kurulan çalışma birimleri, yürütülen diplomatik temaslar ile görüşmeler, ziyaretler ve etkinliklere ilişkin detayları paylaştı. Erhürman, güven oluşturucu önlemler konusunun Cenevre’de ya da New York’ta 5 artı 1 düzeyinde ele alınmasının anlamlı olmayacağını, bu konular için buraların fazla üst düzey olduğunu kaydederek, "Güven oluşturucu önlemler konusunda belli sonuçlara Lefkoşa’da ulaştıktan sonra 5 artı 1’e gidilmeli" dedi.
Erhürman, "Göreve geldiğimiz ilk günden itibaren aslında vurguladığımız bir noktaydı. 5 artı 1 hiçbir şekilde kaçacağımız bir toplantı formatı değil. Hangi toplantı söz konusu olursa katılırız. Ama bize göre doğru olan en azından masaya konulmuş güven oluşturucu önlemler konusunda belli sonuçlara Lefkoşa’da ulaştıktan sonra 5 artı 1’e gitmek, dolayısıyla 5 artı 1’in sonucunda da birtakım olumlu gelişmelerin açıklanmasına fırsat vermektir. Bu pozisyonumuzu koruduk" ifadelerini kullandı.
Üç ay içerisinde Birleşmiş Milletler (BM) gözetiminde üç ayrı toplantı yapıldığını hatırlatan Cumhurbaşkanı Erhürman, bu toplantıların ilkinde 4 maddelik metodolojiyi ve 10 maddelik güven oluşturucu önlemler paketini masaya koyduklarını kaydetti. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ile birlikte Kayıp Şahıslar Komitesi’ni ziyaret ettiklerini hatırlatan Erhürman, hellimin tescili konusunda bir sözleşme imzalanması, Metehan Sınır Kapısı’ndaki kabin sayısının 7’ye çıkarılması, Bostancı ve Derinya kapılarında da seyrüsefer çıkarılması konularını da masaya götürdüklerini anlattı. Erhürman, bu konularda ocak sonuna kadar sonuç alınacağı taahhüdünü aldıklarını sözlerine ekledi. Metehan’daki kabin sayısının yediye çıkarıldığını aktaran Erhürman, Metehan’daki yol genişletme çalışmasının devam ettiğini, Bostancı ve Derinya kapılarında seyrüsefer çıkarılmaya henüz başlanmadığını ve hellimle ilgili imzalanması gereken sözleşmenin de henüz imzalanmadığını belirtti.
"Bizim bununla herhangi bir siyasi amaç gütmediğimiz de aslında son derece açık"
Erhürman, 31 Ocak itibarıyla tamamlanacağı öngörülen bazı noktaların hala halledilmemiş olmasını olumsuz bir gelişme olarak değerlendirdi. Bunlar dışında 14 yaş altı (U14) çocukların dostluk maçları yapabilmesi için adım atılması konusunun da önerileri arasında olduğunu söyleyen Erhürman, "Bu öneriyle ilgili nedense çok tartışma çıktı. Neydi derdimiz? Derdimiz, iki topluma, iki halka mensup çocukların bir spor müsabakasında, dostluk maçında ya da dostluk turnuvasında bir araya gelmesiydi. Bizim bununla herhangi bir siyasi amaç gütmediğimiz de aslında son derece açık. Ama maalesef bu konudaki önerimiz de kabul görmedi" dedi.
"Çözüme uygun bir atmosfer oluşturmaya ihtiyaç var"
Crans Montana’dan bugüne 8 senede Kıbrıs sorunu konusunda anlamlı denilebilecek bir görüşme süreci yaşanmadığını söyleyen Cumhurbaşkanı Erhürman, "Hep söylüyoruz. Bizim nihai hedefimiz Kıbrıs sorununun çözülmesidir" dedi.
BM raporlarında da denileni söylediklerini, çözüme uygun bir atmosfer oluşturmaya ihtiyaç olduğunu vurgulayan Erhürman, bunun gerçekleşmesi ile 5 artı 1’den olumlu bir havayla kalkılabileceğini anlattı. Erhürman, gerek 4 maddelik metodoloji, gerek 10 maddelik güven oluşturucu önlemler paketi, gerekse yeni kapıların açılması önerilerinde temel hedeflerinin sonuç almak olduğunu vurguladı. Erhürman, dört konu dışında şu ana kadar herhangi bir konuda ilerleme sağlanmadığını da aktardı. Siyasi eşitlik, dönüşümlü başkanlık konularının güvence altına alınmasının önemine vurgu yapan Erhürman, "Herhangi bir yapı kurulacaksa ve orada siyasi eşitlik olacaksa, o yapının iki bileşeni olan Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumların belli dönemlerle o yapıya başkanlık edebileceğinin güvence altına alınması lazım" dedi.
Erhürman, "Sayın Guterres’in de dediği gibi bu defa farklı olmalıdır. Peki bu defa farklı olacaksa ne olacak fark? Biz de kendi önerilerimizi geliştirdik ve dedik ki bu defa farklı olacaksa en azından metodolojinin baştan belli olması lazım. Kurallar nedir koyalım, usuller nedir koyalım. Ondan sonra esasa geçelim ve içeriği konuşalım. Şimdi geldiğimiz nokta bu" ifadelerini kullandı.
"Arzu ettiğimiz noktada değiliz ama daha üç ay oldu"
Cumhurbaşkanı Erhürman, son toplantıda Rum lider Hristodulidis’in yeni geçiş noktalarını da kapsayan beş maddelik öneri getirdiğini söyleyerek, bunların da güven oluşturucu önlemlere ilişkin olduğunu belirtti. Hristodulidis’in önerileri arasında New York’tan beri masada olan haritada bulunmayan Erenköy’ün de bulunduğunu aktaran Erhürman, bu şekilde uzlaşma açısından güçlük oluşturan bir şey ortaya çıktığını söyledi. Erenköy konusunun üçüncü üçlü görüşmede masaya getirilmesini eleştiren Erhürman, "Dolayısıyla bu anlamda arzu ettiğimiz noktada değiliz. Ama şunu da gerçekten gönül rahatlığıyla söylüyorum. Daha üç ay oldu. Bu üç ay içerisinde elbette birtakım anlaşmazlık noktaları öne çıkacaktır. Bu işler yavaş yavaş çözülür. Ben de bu süreçlerin içerisinde çok yer almış biri olarak bunu çok yakından bilirim" ifadelerini kullandı.
"Üç garantör ülkenin de ‘evet’ diyeceği bir çözüm üretmek durumundasınız"
Türkiye ile ilişkilere de değinen Cumhurbaşkanı Erhürman, Kıbrıs sorunuyla ilgili sürecin Türk yetkilileriyle istişare içinde yürütüldüğünü belirterek, "Bunun böyle olacağını zaten seçimden önce de söylemiştik. Şu gerçeklik ortadadır. Herkes de bunu bilir. Bu ülkede eğer çözümü gerçekten istiyorsanız, o zaman şunu bilirsiniz; bu çözümde evet iki lider var, üç de garantör ülke var. Dolayısıyla üç garantör ülkenin de ‘evet’ diyeceği bir çözüm üretmek durumundasınız" ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erhürman, ABD, Fransa ve İngiltere gibi ülkelerin büyükelçileri ile bir araya geldiklerini kaydederek, bu görüşmelerde Kıbrıs sorunu, güven oluşturucu önlemler ve karma evliliklerden doğan çocukların yurttaşlık hakkı gibi konuları görüştüklerini belirtti.
"18 çalışma birimi faaldir"
Cumhurbaşkanlığı’nın yalnızca Kıbrıs sorunu ile ilgili bir makam olmadığını vurgulayan Erhürman, 18 çalışma biriminin faal olduğunu aktardı. Cumhurbaşkanı Erhürman, Kamu Yönetimini İzleme ve Yurttaş Şikayetlerini Değerlendirme Birimi’ne 100 gün içinde 119 talep veya şikayet geldiğini, 58’inin sonuçlandığını, 18’inin hukuken yerine getirilemeyecek talepler olduğu için olumsuz sonuçlandığını, 43’ünün ise inceleme aşamasında olduğunu anlattı.
"Kıbrıs Türk halkının dünyadaki bilinirliği meselesiyle ilgili ekstra çaba ortaya konacak"
Erhürman, "Bu beş yıllık süreyi Kıbrıs Türk halkı açısından bir yeniden doğuş dönemi olarak kullanmak ve bunun gereklerini yerine getirmek niyetindeyiz. Bütün çabamız, bütün gayretimiz bu yöndedir, bu yönde olacaktır" ifadelerini kullandı.
Şeffaflık için her 100 günde bir basın toplantısı düzenleyeceğini belirten Erhürman, "Kamuoyuyla karşılıklı alışverişi korumak, sürdürmek istiyoruz" dedi.
