Dünya kuru kayısı başkenti Malatya’da iklim değişikliği ve azalan yağışlar kayısı üretimini olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, hasat sonrası dönemde sulamanın erken kesilmesinin, bir sonraki yılın verimini ciddi şekilde düşürdüğünü söylüyor.
Malatya’da kayısı üretimini etkileyen kuraklık ve su stresi üzerine çalışma yürüten Malatya Turgut Özal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Karlıdağ, iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin giderek arttığını söyledi. Karlıdağ, "Son dönemde iklim değişikliği ve yağışlardaki azalma tarımsal üretimi önemli ölçüde etkilemeye başladı. Özellikle bölgemizin en değerli tarım ürünlerinden biri olan kayısı, bu iklim düzensizliklerinden doğrudan etkileniyor" dedi.
Bölge ekonomisinin büyük ölçüde kayısı üretimine bağlı olduğunu belirten Karlıdağ, üretimde yaşanabilecek verim ve kalite kayıplarının ilin ekonomik yapısını ciddi şekilde etkilediğini söyledi.
"Su stresi verim ve kaliteyi düşürüyor"
Yağışların azalması, ani sıcaklık düşüşleri ve aşırı sıcaklıkların kayısı üretiminde hem verimi hem de kaliteyi olumsuz etkilediğini belirten Karlıdağ, "Bu tür olumsuzluklar tarım biliminde ‘abiyotik stres faktörleri’ olarak adlandırılıyor. Bu faktörlerden biri de su stresi" şeklinde konuştu.
Kayısıda kuraklık üzerine yaptığı çalışmadan da bahseden Prof. Dr. Karlıdağ, projenin üç aşamada yürütüldüğünü belirterek, "İlk aşamada Konya Selçuk Üniversitesi’nde saksı denemeleri yaparak kayısının yıl boyunca kuraklığa ve su stresine verdiği tepkileri inceledik. İkinci aşamada Malatya’da arazi şartlarında çalışmalar yaparak hasat sonrası sulama aralıklarının çiçek tomurcuğu kalitesi ve verim üzerindeki etkilerini araştırdık" dedi.
Çalışmaların üçüncü aşamasında ise bölgede yetiştirilen önemli kayısı çeşitlerinin kuraklığa karşı toleranslarının değerlendirildiğini kaydeden Karlıdağ, "Aynı zamanda kuraklık sonrasında bitkilerin iyileşme performanslarını da inceleme fırsatı bulduk" ifadelerini kullandı.
Çiftçilere, hasat sonrası sulama önerisi
Kuraklığın son yıllarda daha fazla hissedildiğini ifade eden Karlıdağ, yağış miktarındaki düşüşün bitki yetiştiriciliğini doğrudan etkilediğini söyledi.
Kayısı ağaçlarının normal şartlarda yaklaşık 10 bin çiçek tomurcuğu oluşturma potansiyeline sahip olduğunu belirten Karlıdağ, "Su yetersizliği ve stres şartları bu sayının önemli ölçüde düşmesine neden oluyor. Bu da ilkbaharda açacak çiçek sayısını ve dolayısıyla meyve verimini azaltıyor" dedi.
Kayısıda çiçek tomurcuğu oluşumunun belirli bir dönemde gerçekleştiğini ifade eden Karlıdağ, "Temmuz ayında tomurcuk ayrımı tamamlandıktan sonra yeniden bir çiçek tomurcuğu oluşumu söz konusu olmuyor. Bu nedenle Temmuz ayı ve sonrasındaki süreçte ağaçların su stresi yaşamaması gerekiyor" şeklinde konuştu.
Sonbahar döneminde yağışların yetersiz olduğu yıllarda sulamanın tamamen kesilmemesi gerektiğine dikkat çeken Karlıdağ, "Çiftçiler genellikle hasat sonrası sulamayı erken kesebiliyor. Ancak sonbaharda yeterli yağış olmazsa ağaçlar su kaybetmeye devam ediyor ve bu durum bir sonraki yılın verimini olumsuz etkileyebiliyor" diye konuştu.